Hoa mẫu đơn Trung Quốc – hành trình mua cây gian nan và phức nghiệp

Phác thảo chung, mẫu đơn có 3 nhóm:

1. Thân thảo

2. Thân gỗ

3. Lai giữa thân thảo và thân gỗ

Mỗi nhóm lại có 2 dạng: cánh đơn (dưới 15 cánh) và cánh kép (trên 30 cánh).

Loại chúng ta muốn trồng làm cảnh là cánh kép.

*

Mình là một người từng mua hạt giống, củ giống, cây giống… ở cả VN và TQ, và bị mua lầm không biết bao nhiêu lần, cuối cùng mới chọn được chỗ bán ổn, gọi ổn là vì mình bẻ nụ hoa ra đếm thử, thấy trên 30 cánh, thì biết là cánh kép rồi, đúng loại hoa to đẹp rồi, nhưng màu gì thì chờ 1 – 2 tháng nữa, hoa nở mới biết.

Với họ là nhà vườn nhỏ, trồng xen chung, chưa chuyên nghiệp nên hay nhầm các củ với nhau, nên họ bảo hành hoàn tiền nếu gửi nhầm cánh đơn ak.

***

Có được kết quả hôm nay là mình cũng đốt kha khá tiền rồi, để mình kể hé:

– Đầu tiên là mua hạt: ươm không lên, sau này mới biết mẫu đơn cánh kép (hoa to đẹp làm cảnh) vốn dĩ không có hạt. Hạt bạn mua được là của loại cánh đơn, dù ươm có lên cũng chỉ 8 – 15 cánh thôi.

– Qua Trung Quốc nhổ cây con: mình nhổ cây ở nhà em gái, đang sống ở TQ, nhổ ngay mùa hè, đem về trồng, nắng quá cây chết queo (sau này mới biết cần che dù hoặc che lưới vào mùa hè vì nắng nóng quá 25 độ cây sẽ ngừng phát triển). Mình ở miền Nam, Kiên Giang nha.

– Mua củ mẫu đơn trên Shopee: củ bị cắt rễ, chỉ còn chồi, trồng lên cây con nhưng được 1 tháng thì chết.

– Mua cây mẫu đơn thân gỗ trên Shopee: nó là cây gì ak, không phải mẫu đơn kaka.

– Mua củ mẫu đơn trên các sàn thương mại điện tử Trung Quốc: mua được 32 củ giả (củ bị cắt rễ củ, có cây trồng sống, ra hoa trắng, có cây chết ngang), và mua được khoảng 50 củ không bị cắt rễ (có thật có giả, họ lấy củ của loại cánh đơn bán cho mình, họ không cắt rễ nên nhìn như nhau, dù sao cũng an ủi vì củ không cắt rễ thì cây có thể sống thọ nhiều năm, chỉ là hoa của nó không đẹp như mình muốn, dưới 15 cánh hoa ak, chỉ có thể trồng lấy củ làm thuốc thôi, mình biết cách dùng làm thuốc nên xem như an ủi, hoặc dùng củ đó tán bột trộn vào đất thì đất rất tốt, ít bị sâu bệnh phá hoại vào các vụ sau vì rễ của nó có chất kháng bệnh).

– Mua cây mẫu đơn trên các sàn thương mại Trung Quốc: mua được tầm 100 cây, chết tầm 8 – 10 cây, chờ nửa tháng nữa mới biết chết tổng bao nhiêu, vì cây mẫu đơn lúc mới mua về, nó vẫn ra lá, ra nụ hoa, y như cây mộc lan vậy, nhưng bạn sẽ không biết nó sống thật, hay nó chỉ lấy nhựa sống trào ra cho hết rồi chết. Phải đợi nó ra rễ mới, mọc lá mới (không phải từ chồi có sẵn), mới yên tâm.

– Mua mẫu đơn từ trang web của các hoa viên: cây ổn hơn nhưng hay nhầm loại này với loại kia, được cái họ có tâm hơn xíu và chấp nhận hoàn tiền nếu ra nhầm hoa cánh đơn, xem như cũng an ủi.

Bài học rút ra là:

1. Khi mua cây mẫu đơn thân gỗ thì nên mua bụi nhỏ có 4, 5 nhánh vì đó là bụi trẻ, sung sức, mua bụi to thì lão hóa rồi, phải tách ra, lu bu dễ tách nhầm, cây dễ chết.

2. Cân nhắc khi mua các chậu mẫu đơn chơi Tết vì nó nở hoa trái mùa, và thường là loại vừa sang chậu để bán Tết, cây rất yếu, thường là kích hoa, cố trổ hoa rồi sẽ chết (bạn mình mua chậu to gần 3 triệu, vẫn chết). Nhưng mình thấy mua chơi Tết cũng hay. Nó nở hoa rồi, chơi vài ngày Tết cũng ý nghĩa mà. Chứ trồng thì phải đợi bằng năm, chăm cũng vất vả.

3. Dù củ đủ rễ sẽ có ưu điểm là dễ sống, mau lớn, ít khi chết (nếu còn đủ rễ), nhưng củ thì dễ nhầm loại cánh đơn.

Nếu muốn mua củ thì đợi em hoặc đợi bạn bè, ai đó qua TQ vào mùa hoa nở, thấy hoa nở tận mắt rồi nhổ về, thì mới không nhầm.

Vì ở TQ, người ta còn nhầm, nhà vườn còn nhầm, huống chi mình.

4. Đừng tin các video dạy phân biệt, nhận dạng hoa mẫu đơn ở Trung Quốc. Em cày nát các video đó rồi. Những cái họ nói mâu thuẫn với nhau hết. Tham khảo thêm thì được, đừng tin hết.

Sau đó nhận ra: họ đa phần chỉ là người nổi tiếng, người tiếp thị, người bán hàng thuê vườn hoa để quảng cáo… Nhìn ánh mắt, tư thế và cái cách họ bước đi trong vườn hoa là biết rồi. Em gái em sống ở TQ 10 năm, cũng nói vậy. Đa phần là seller, KOL thôi.

5. Các bài quảng cáo ở Việt Nam thì tan nát hơn nữa. Đăng ảnh mẫu đơn thân gỗ nhưng lại bán củ.

Thật ra, em hoàn toàn thông cảm vì nhiều khi muốn tìm hàng chuẩn khó vô cùng. Người TQ còn mua nhầm tan nát, huống chi người Việt Nam.

Như em, hiện giờ em đang trồng 72 chậu to, gần 100 chậu nhỏ, em trồng thân gỗ chung chậu với thân thảo, mà em còn không biết nó sẽ ra bao nhiêu cánh đơn, bao nhiêu cánh kép (hiển nhiên sẽ có cánh kép vì em bẻ một số hoa đếm rồi, thấy thân gỗ tỉ lệ cánh kép khá cao).

Được cái có chính sách bảo hành, nên ra cánh đơn thì được hoàn tiền, vì họ ở gần nhà em rể em bên TQ, nên đỡ tiếc tiền hơn. Nên em mới dám bán cho vài khách cùng em trồng trước, rút kinh nghiệm từ từ.

Chỉ có 1 điều em tin thôi, là cây này sống được ở miền Nam, và mấy củ đủ rễ có thể chịu nổi cái nóng ở miền Nam, vì em có mua 3 củ rễ to, trồng khơi khơi ngoài nắng (em tưởng nó chết nên không moi lên, nay vô tình thấy mầm, mới biết 9 tháng nay nó vẫn còn sống, giờ nó mới đâm chồi).